Średniowieczne uniwersytety.
Wielki wpływ na współczesne szkolnictwo wyższe miał bez wątpienia średniowieczny Uniwersytet Boloński. Założony w 1088 roku przez grupę majętnych studentów, całkowicie podlegał ich rządom. To oni zdefiniowali reguły w nim panujące (np. warunki nauczania), a profesorowie tych zasad nieprzestrzegający byli surowo karani. W Bolonii nauczano głównie prawa, a zakończenie studiów równało się otrzymaniem stopnia magistra, dającego możliwośc praktyki prawnej lub zostania nauczycielem tego przedmiotu. Taki wzorzec uniwerytetu rozpowszechnił się we Włoszech, Hiszpanii i Południowej Francji. Jego przeciwieństwem był model z Paryża i Oxfordu. Tam to nauczyciele tworzyli uniwersytet, ustalali też program nauczania, który był bardziej religijny. Inny był także wiek studentów, bowiem o ile w Bolonii studiowali ludzie dorośli i zamożni, do Paryża i Oxfordu przyjmowano kilknastoletnią młodzież. Kształcono w zakresie teologii, prawa i medycyny, a absolwenci uzyskiwali stopień licencjata, chyba że podejmowali dalszą naukę prowadzącą ostatecznie do zostania magistrem i doktorem (mistrzem w swej dziedzinie). Pracownicy uniwersytetu byli opłacani z kieszeni kościoła (w Paryżu) lub Korony (w Oxfrodzie), dlatego naukę pobierac mogli także mniej zamożni uczniowie.