Model szkocki oraz amerykański
Założone z początkiem XV wieku w dużych miastach uniwersyty szkockie sponsorowane były przez miejsckie władze. Kształtowały ideę uniwersyteu wszechstronnego i łaczyły kształcenie zawodowe z teoretycznym. Nauczanie miało charakter modułowy, a zakres przedmiotów uzależniony był od oczekiwań rynku i zapotrzebowania na dany kierunek czy rodzaj nauki, a same uczelnie cechowały się dużą elastycznością w tej kwestii. Czesne za naukę składano na ręce profesora, co jednocześnie wyznaczało jego wartość - im bardziej zamożny nauczający, tym większa ilość studentów, którzy mu podlegają, a więc większy prestiż wśród potencjalnych, nowych uczniów. Model ten wpłynął na uniwersytety amerykańskie. Ich twórcy przejęli po Szkotach ideę wszechstronności i rozwinęli pomysł kształcenia modułowego (dzieląc ogólne moduły na mniejsze, konkretniejsze części). Generalnie, model amerykańskiego multiuniwersytetu stanowi zintegrowaną całość róznych anglosaskich tradycji. Jest on bardzo pluralistyczny, różnorodny i elastyczny. Prócz wielkich instytucji przeznaczonych dla dziesiątek tysięcy studentów, posiada także małe ośrodkie (collega'e) i wyspecjalizowane instytuty. Jako że uniwersytety amerykańskie czerpały z wielu róznych edukacyjnych idei, nie sposób je jednoznacznie sklasyfikować czy scharakteryzować.